Ắc quy bị phồng là tình trạng khá phổ biến trong quá trình sử dụng hệ thống lưu điện, pin lưu trữ hoặc các thiết bị điện. Nhiều người thường chủ quan khi thấy pin chỉ hơi biến dạng, tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu cảnh báo thiết bị đang gặp vấn đề nghiêm trọng.

Vậy đâu là nguyên nhân khiến ắc quy bị phồng? Hãy cùng tìm hiểu 3 nguyên nhân phổ biến nhất dưới đây.

1. Sạc Quá Mức Hoặc Dùng Sai Bộ Sạc

Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều loại ắc quy và pin lưu trữ bị phồng sau một thời gian sử dụng.

Mỗi loại pin đều có mức điện áp và dòng sạc phù hợp. Khi sử dụng bộ sạc không đúng thông số kỹ thuật hoặc sạc liên tục trong thời gian dài, nhiệt độ bên trong pin sẽ tăng cao. Điều này làm các phản ứng hóa học diễn ra mất ổn định và tạo ra khí tích tụ bên trong pin.

Khi lượng khí tăng lên nhưng không thể thoát ra ngoài, phần vỏ pin sẽ bắt đầu phồng lên hoặc biến dạng.

Ngoài ra, nhiều người có thói quen:

Sạc pin qua đêm thường xuyên
Vừa sạc vừa sử dụng thiết bị công suất lớn
Dùng bộ sạc giá rẻ, không chính hãng

…đều có thể làm pin nhanh xuống cấp hơn bình thường.

Hậu quả có thể xảy ra:

Giảm tuổi thọ pin
Pin nóng bất thường
Hiệu suất lưu điện kém
Tăng nguy cơ chập điện hoặc cháy nổ

Cách hạn chế:

Sử dụng bộ sạc đúng tiêu chuẩn
Không sạc pin quá lâu liên tục
Hạn chế vừa sạc vừa sử dụng tải lớn
Kiểm tra nhiệt độ pin định kỳ

2. Hoạt Động Quá Tải Trong Thời Gian Dài

Ắc quy cũng giống như nhiều thiết bị điện khác – nếu hoạt động vượt quá khả năng thiết kế trong thời gian dài, hệ thống sẽ nhanh chóng xuống cấp.

Tình trạng quá tải thường xảy ra khi:

Hệ lưu điện phải cấp điện cho quá nhiều thiết bị
Công suất sử dụng vượt mức cho phép
Pin phải sạc/xả liên tục với cường độ cao
Hệ thống thiết kế không phù hợp nhu cầu thực tế

Khi pin phải làm việc quá mức, nhiệt lượng sinh ra nhiều hơn bình thường. Điều này không chỉ làm giảm hiệu suất hoạt động mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc hóa học bên trong pin.

Sau một thời gian, pin sẽ xuất hiện các dấu hiệu như:

Nóng nhanh khi hoạt động
Sụt điện áp bất thường
Thời gian lưu điện giảm mạnh
Phồng hoặc biến dạng phần vỏ

Đặc biệt với các hệ thống điện mặt trời hoặc lưu điện doanh nghiệp, nếu tính toán công suất không phù hợp có thể khiến toàn bộ hệ thống hoạt động thiếu ổn định.

Cách hạn chế:

Sử dụng đúng công suất khuyến nghị
Tính toán tải phù hợp trước khi lắp đặt
Kiểm tra hệ thống định kỳ
Chọn pin có dung lượng đáp ứng nhu cầu sử dụng

3. Nhiệt Độ Cao Và Môi Trường Lắp Đặt Không Phù Hợp

Nhiệt độ là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến tuổi thọ và độ an toàn của pin lưu trữ.

Nếu ắc quy được đặt ở những nơi:

Nhiệt độ cao
Thiếu thông gió
Không có tản nhiệt
Tiếp xúc trực tiếp ánh nắng mặt trời
Không gian kín, bí khí

…thì nhiệt lượng sẽ tích tụ nhanh chóng bên trong pin.

Trong điều kiện nhiệt độ cao kéo dài, các phản ứng hóa học bên trong pin sẽ diễn ra mạnh hơn bình thường, gây áp lực lên cấu trúc pin và dẫn đến hiện tượng phồng.

Đây cũng là lý do vì sao nhiều hệ thống lưu điện đặt ngoài trời hoặc trong phòng kỹ thuật chật hẹp thường dễ gặp tình trạng pin xuống cấp nhanh.

Tại Việt Nam, thời tiết nóng ẩm quanh năm càng khiến việc lắp đặt hệ thống đúng kỹ thuật trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Cách hạn chế: